Criminaliteit in Nederland
- Gepubliceerd
- Bijgewerkt
Interactief overzicht van door de politie geregistreerde misdrijven vanaf 1948, aangevuld met delictsoorten en slachtofferschap vanaf 2010.
Begrippen
- Geregistreerd misdrijf
- Een door de politie vastgelegd misdrijf. Dit is niet hetzelfde als alle daadwerkelijk gepleegde criminaliteit.
- Opgehelderd
- Er is ten minste één verdachte bij de politie bekend; dit zegt niet dat iemand is vervolgd of veroordeeld.
- Verdachtenregistratie
- Een registratie in een zaak. Eén persoon kan daardoor binnen een jaar meer dan één keer meetellen.
Geregistreerde misdrijven
De sterke stijging vanaf de jaren zestig keerde na de piek rond 2001–2002. Sinds 2018 is de daling grotendeels afgevlakt.
Criminaliteit per capita
Geregistreerde misdrijven per 1.000 inwoners corrigeren de totaallijn voor de groei van de Nederlandse bevolking.
Samenstelling
Aandeel in alle geregistreerde misdrijven, 2010 tegenover 2025.
Wat valt op?
Vermogenscriminaliteit bepaalt door haar omvang sterk de totaallijn. Verkeersmisdrijven vormen een groter aandeel dan in 2010, terwijl vernieling en brandstichting een kleiner aandeel vormen.
Sinds 2018 ligt het totale aantal meestal rond 800 duizend per jaar. De uitschieter omlaag in 2021 hangt samen met coronamaatregelen.
Absolute aantallen, 1948–2025
Gebruik de ondergrens om op een recentere periode in te zoomen.
Misdrijven per 1.000 inwoners
Corrigeert voor bevolkingsgroei en laat dezelfde structurele omslag zien.
Volledige jaartabel
| Jaar | Misdrijven | Per 1.000 | Opgehelderd | Verdachtenregistraties |
|---|
Ontwikkeling per hoofdgroep
Indexmodus maakt kleine en grote categorieën onderling vergelijkbaar.
Vermogensmisdrijven
Diefstal, verduistering en inbraak daalden sterk; de overige vermogensmisdrijven namen vanaf 2015 toe.
Online criminaliteit in politieregistraties
Cybercrime en horizontale fraude zijn verschillende registraties. De sprongen worden mede beïnvloed door verbeterde en gewijzigde registratie.
Gewelds- en seksuele misdrijven
Mishandeling en bedreiging/stalking daalden sinds 2010; seksuele misdrijven lagen in 2025 hoger dan in 2010.
Ophelderingsratio
Opgehelderd betekent dat ten minste één verdachte bij de politie bekend is.
Registraties van verdachten
Het betreft registraties, geen unieke personen en geen veroordelingen.
Zelfgerapporteerd slachtofferschap
Index 2010 = 100. Sinds 2017 is de Veiligheidsmonitor tweejaarlijks, waardoor tussenliggende jaren ontbreken.
Primaire bronnen
- CBS StatLine 83723NED: totaal, per 1.000 inwoners, opgehelderde misdrijven en verdachtenregistraties, 1948–2025.
- CBS Statistische Trends 2025: delictsoorten en slachtofferschap.
- CBS StatLine 83648NED: gedetailleerde misdrijven naar soort en regio.
- CBS Tijdlijn migratie 1849–2025: context bij arbeidswerving en de wervingsstop.
- CBS Onderzoeksomschrijving geregistreerde criminaliteit: registratiemethode en trendbreuken.
- Verdragenbank: Nederlands-Italiaans wervingsakkoord: primaire bron voor het tijdspunt in 1960.
- Rijksoverheid: Nieuwe Wet seksuele misdrijven: juridische context voor de markering in 2024.
Definitie
Geregistreerde misdrijven zijn door de politie vastgelegd in een proces-verbaal van aangifte of een ambtshalve opgemaakt proces-verbaal. Pogingen kunnen bij bepaalde categorieën meetellen.
Een opgehelderd misdrijf heeft ten minste één bekende verdachte. Dat zegt niet dat de verdachte is vervolgd of veroordeeld.
Vergelijkbaarheid
- De tijdspunten zijn contextmarkeringen. Ze bewijzen geen oorzaak-gevolgrelatie met criminaliteit.
- 2024 en 2025 zijn in de langetermijnreeks voorlopig.
- Sinds juli 2018 registreert de politie samenlopende delicten vaker afzonderlijk. Dit verhoogt enkele categorieën.
- Sinds 30 april 2020 kon WhatsAppfraude online worden aangegeven; dit beïnvloedde cyber- en frauderegistraties.
- Aangiftebereidheid, prioriteiten en capaciteit beïnvloeden de geregistreerde aantallen.
Wat ontbreekt?
Geregistreerde criminaliteit is geen volledige telling van alle gepleegde criminaliteit. Daarom bevat het dashboard ook slachtofferenquêtes, maar die meten alleen delicten die respondenten herkennen en rapporteren.
De grafieken tonen landelijke cijfers. Regionale verschillen en kenmerken van verdachten of veroordeelden vallen buiten deze versie.